"De drie niveaus: vervreemd of verweven?" (Lien Vandenbergh)

ingevoerd op 25-10-2019

Een kwalitatief onderzoek naar de wisselwerking tussen het micro-, meso- en macroniveau omtrent patiëntenparticipatie in de geestelijke gezondheidszorg.


In deze masterproef werd aan de hand van ervaringen en kennis van zowel ervaringsdeskundigen als professionals op zoek gegaan naar een bestaande lacune in de wisselwerking tussen de verschillende participatieniveaus in de geestelijke gezondheidszorg.

Door middel van kwalitatief onderzoek werd geprobeerd een antwoord te formuleren op de centrale onderzoeksvraag en de bijhorende deelvragen. Deze werden onderzocht aan de hand van dertien diepte-interviews bij zes ervaringsdeskundigen en zeven professionals. De interviews werden daarna getranscribeerd en geanalyseerd om zo antwoorden op de onderzoeksvragen te bekomen.

Uit de resultaten blijkt dat er een wisselwerking tussen de participatieniveaus bestaat, maar dat deze onvoldoende en niet gestructureerd is. Het gebrek aan een wetgevend kader en de afwezigheid van een communicatiestrategie zorgen onder meer voor het ontstaan van lacunes in de wisselwerking.

 

De respondenten benoemen verschillende factoren die de wisselwerking belemmeren. Om te beginnen is er een gebrek aan actieve ervaringsdeskundigen die ingezet kunnen worden op de verschillende niveaus. Deze personen zijn overbevraagd of hebben te weinig ruimte om hun mogelijke rol als schakel op te nemen. Daarnaast speelt stigmatisering mee als belemmering voor een goede wisselwerking. De bestaande stigma’s hebben vaak betrekking op persoonlijke factoren van ervaringsdeskundigen. Omwille van de psychische kwetsbaarheid die ze met zich meedragen, bestaat er een onzekerheid omtrent hun functie als ervaringsdeskundige. Zowel professionals als ervaringsdeskundigen zijn zich bewust van de mogelijkheid tot herval en benoemen dit als een belemmerend element. Naast deze belemmeringen spelen ook enkele succesfactoren een positieve rol in de wisselwerking. De ondersteuning en begeleiding van ervaringsdeskundigen vanuit organisaties zoals het Vlaams Patiëntenplatform speelt hierbij een belangrijke rol. Ook opleiding wordt als facilitator aanzien.

Belangrijke discussiepunten richten zich op de nood aan een gestroomlijnd beleid en gestructureerde communicatie in de geestelijke gezondheidszorg. Ervaringsdeskundigen hebben de mogelijkheid om als brugfunctie tussen de verschillende niveaus te opereren, maar zien zichzelf vaak niet in staat om dit te doen. Een wetgevend kader dat duidelijke richtlijnen aanbiedt, is aan de orde. Ervaringsdeskundigen hebben bovendien ook nood aan een welomschreven functieprofiel en de nodige mandaten om hun functie uit te oefenen.

 

Omwille van de gebrekkige kennis omtrent de wisselwerking wordt het ook belangrijk geacht de interacties tussen de niveaus in kaart te brengen. Naast de interacties is ook een interne structurering binnen de verschillende niveaus aangewezen. Binnen deze niveaus is over het algemeen nood aan een atittudeverandering bij professionals, dit door middel van ondersteuning en sensibilisering rond de inzet van ervaringsdeskundigen.


Na dit onderzoek kan een antwoord geformuleerd worden op de centrale onderzoeksvraag en bijhorende deelvragen. Desondanks is het aangewezen om in verder onderzoek de bevindingen van diverse stakeholders op de drie participatieniveaus te bevragen. Deze masterproef kan een aanzet zijn om in verder kwalitatief onderzoek aan de slag te gaan met de bestaande lacunes in de wisselwerking.

 

De wisselwerking tussen de participatieniveaus wordt overigens niet louter bepaald door ervaringsdeskundigen en professionals in organisaties in de geestelijke gezondheidszorg. Daarom lijkt het interessant om ook de beleidmakers kwalitatief te bevragen omdat ook zij relevante input kunnen geven omtrent het thema.

Documenten

terug



powered by Curiousgroup